HÀNH TRÌNH TRẢI NGHIỆM NGÀNH NGHỀ NÔNG THÔN: KHI TRUYỀN THỐNG ĐẾN GẦN HƠN VỚI THẾ HỆ TRẺ

      Ngày 23 tháng 3 năm 2026 Ủy ban nhân dân Thành phố có Công văn số 2232/UBND-ĐT về việc đẩy mạnh công tác phát triển ngành nghề nông thôn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, theo tinh thần chỉ đạo trên ngành nông nghiệp đã xây dựng Kế hoạch số 11915/KH-SNNMT-CCPTNT ngày 29 tháng 4 năm 2026 về việc Tổ chức chương trình hoạt động trải nghiệm về ngành nghề nông thôn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026.

      Chi cục Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai tổ chức Chương trình trải nghiệm từ cuối tháng 5 đến tháng 8 tổng cộng 3 đợt với sự tham gia của hơn 300 học sinh đến từ các Trường THCS trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cùng các thầy cô, phụ huynh.

      Mỗi nghề truyền thống là một câu chuyện về đất và người, chứa đựng trong đó những giá trị văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Để những giá trị ấy không chỉ nằm trong ký ức mà tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, việc đưa thế hệ trẻ đến gần hơn với nghề, với làng nghề đang trở thành một cách làm thiết thực để khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ và tinh thần tiếp nối.

Từ hạt muối đến câu chuyện của người diêm dân

      Nghề làm muối tại các xã: Long Điền, Long Sơn và An Ngãi là một nghề truyền thống có lịch sử hàng trăm năm, gắn liền với đời sống diêm dân. Đây là nghề cực nhọc, phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, nhưng đã tạo nên thương hiệu “muối Bà Rịa” nổi tiếng cả nước.

     Theo đó, hành trình đợt 1 vào ngày 30/5/2026 đã chọn nghề làm muối để các em học sinh tìm hiểu và trải nghiệm quy trình sản xuất. Tại ruộng muối, những kiến thức tưởng như chỉ có trong sách vở trở nên gần gũi hơn bao giờ hết. Học sinh được trực tiếp tham quan, nghe giới thiệu về lịch sử hình thành và phát triển của nghề, tìm hiểu quy trình sản xuất từ dẫn nước biển vào ruộng, kết tinh dưới ánh nắng đến thu hoạch, bảo quản và ứng dụng sản phẩm. Qua đó, học sinh hiểu hơn về sự vất vả của người diêm dân, giá trị của lao động và ý nghĩa của việc gìn giữ những nghề truyền thống.

Học sinh hào hứng trải nghiệm thực tế làng nghề làm muối - Ảnh: Minh Trí 

Hoạt động sáng tạo nghệ thuật tranh từ muối - Ảnh: Báo Nhân dân

 

 

Các em học sinh chăm chú theo hướng dẫn của cô, chú nghệ nhân - Ảnh: Báo Nhân dân 

Kết nối nghề truyền thống với nền nông nghiệp hiện đại

      Với đặc trưng nông nghiệp đô thị hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và công nghệ sinh học hướng đến kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; theo đó, chương trình bước sang hành trình thứ hai vào ngày 27/6/2026 với chủ đề “Kết nối giá trị nghề truyền thống và nền nông nghiệp hiện đại”.

      Một điểm nhấn đặc biệt trước khi đến với các hoạt động của hành trình là thắp hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Đền thờ Liệt sĩ Phạm Văn Cội ở xã Nhuận Đức – hoạt động truyền thống “uống nước nhớ nguồn” nhằm tri ân, tưởng nhớ công lao to lớn của các anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Ban Tổ chức cùng các em học sinh tại đền thờ Phạm Văn Cội – xã Nhuận Đức - Ảnh: Minh Trí 

      Đến với điểm đầu tiên trong hành trình này, học sinh được tìm hiểu, trải nghiệm nghề mây tre đan tại xã Thái Mỹ- đây là một nghề với vật liệu và quá trình sản xuất, tạo thành phẩm luôn thân thiện với môi trường. Từ những nan tre, sợi mây qua bàn tay của nghệ nhân trở thành bài học trực quan về sự khéo léo, kiên trì và sáng tạo.

      Tại đây, học sinh được nghe kể về quá trình hình thành, phát triển nghề mây tre đan và trực tiếp thực hành làm “giỏ đựng trái cây mini” từ mây tre dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân.

Học sinh chăm chú lắng nghe quá trình hình thành, phát triển nghề - Ảnh: Báo Công Thương

Các em học sinh chăm chú nghe hướng dẫn Ảnh: Báo Công Thương

Hoạt động sáng tạo nghệ thuật từ nguyên liệu mây, tre - Ảnh: Báo Sài Gòn onlineĐiểm đặc biệt tiếp theo của hành trình trải nghiệm là Điểm du lịch sinh thái tri thức nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Tại đây, học sinh hóa thân thành người nông dân tham gia hoạt động “Một ngày làm nông dân công nghệ cao”, được tìm hiểu các mô hình nông nghiệp hiện đại như: trồng rau, hoa lan, nấm, cà chua bi và việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp.

Học sinh tham quan mô hình nông nghiệp hiện đại Ảnh: Báo Nhân dân

      Bên cạnh đó, nhiều hoạt động trải nghiệm như bắt cá dưới mương, trò chơi dân gian, phiên chợ xanh, giao lưu văn nghệ và hội thi "Rung chuông vàng" đã góp phần rèn luyện kỹ năng, tăng cường tinh thần đoàn kết và lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường cho các em học sinh.

Nơi bàn tay người thợ kể chuyện trăm năm

      Chương trình hoạt động trải nghiệm không chỉ dừng lại ở nghề tạo nên thương hiệu nổi tiếng cả nước hay nghề mang yếu tố xanh, thân thiện với môi trường mà còn tiếp tục mở ra hành trình trải nghiệm với nghề đã được công nhận di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia: nghề sơn mài Tương Bình Hiệp và nghề gốm Bình Dương. Theo đó, ngày 04/8/2026, hành trình thứ ba được diễn ra với việc tìm hiểu, trải nghiệm nghề sơn mài và nghề gốm sứ tại Phường Chánh Hiệp.

      Tại không gian trải nghiệm nghề sơn mài, học sinh được nghệ nhân giới thiệu trực tiếp từng công đoạn chế tác sản phẩm: tạo vóc, hom sơn, vẽ trang trí, dát vàng, cẩn trứng và mài hoàn thiện. Đặc biệt, các em được tự tay vẽ, trang trí và hoàn thiện những bức tranh của mình.

Nghệ nhân ưu tú Trương Quan Tịnh giới thiệu tác phẩm - Ảnh: Minh Huỳnh

Nhóm học sinh say sưa sáng tác tranh sơn dầu - Ảnh: Thế Kiệt

Hoạt động sáng tạo, trang trí hoàn thiện tranh của các em học sinh - Ảnh: Minh Trí

      Rời không gian trải nghiệm sơn mài, điểm đến tiếp theo trong hành trình này là địa điểm tìm hiểu, trải nghiệm nghề gốm, các em học sinh được nghệ nhân chia sẻ quá trình hình thành, phát triển nghề và được tham quan một số công đoạn tạo ra thành phẩm.  

Ông Bùi Văn Giang (bìa trái) giới thiệu sơ lược quá trình hình thành và phát triển của nghề Ảnh: Báo Công Thương

Các em học sinh chăm chú nghe hướng dẫn và trải nghiệm thao tác làm gốm. Ảnh: Báo Công Thương

      Và dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, các em đã sáng tạo những tác phẩm gốm của riêng mình. 

Học sinh sáng tạo những sản phẩm từ đất sét – Ảnh: Báo Tuổi trẻ

      Bên cạnh hoạt động trải nghiệm nghề, chương trình còn tổ chức không gian chợ quê, thi vẽ heo đất, trang trí quang gánh và hội thi “Rung chuông vàng” tìm hiểu về ngành nghề nông thôn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Hiệu quả thiết thực mang lại từ chương trình

      Về giáo dục trải nghiệm: Thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm, học sinh được trực tiếp tìm hiểu các ngành nghề nông thôn tiêu biểu như làm muối, đan mây tre, sơn mài, gốm truyền thống và nông nghiệp công nghệ cao. Qua đó, các em hiểu giá trị lao động, trân trọng sản phẩm truyền thống, nâng cao ý thức bảo tồn di sản văn hóa, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên.

      Về kỹ năng: Các hoạt động trải nghiệm, giáo dục truyền thống, bảo vệ môi trường và định hướng nghề nghiệp được tổ chức đa dạng, thu hút sự tham gia tích cực của học sinh, giáo viên và các đơn vị đồng hành. Đồng thời giúp học sinh phát huy tính chủ động, sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

      Về sản phẩm chương trình: Sau mỗi đợt trải nghiệm, học sinh tham gia Chương trình sẽ được trao Giấy chứng nhận; viết bài thu hoạch, chia sẻ cảm nhận và đề xuất các sáng kiến nhằm bảo tồn, phát triển ngành nghề nông thôn. Nhiều bài viết, tranh vẽ và hình ảnh có chất lượng được tuyển chọn để xuất bản thành sách giới thiệu về ngành nghề nông thôn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

      Về công tác truyền thông: Chương trình được tuyên truyền rộng rãi trên báo chí, truyền hình, nền tảng số và hệ thống thông tin cơ sở. Hơn 160 tin, bài, ảnh và phóng sự đã được đăng tải; các kênh Fanpage, TikTok của chương trình cũng thu hút nhiều lượt theo dõi, chia sẻ và phản hồi tích cực, góp phần lan tỏa chương trình đến học sinh, giáo viên và cộng đồng.

Ông Vũ Ngọc Đăng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (Đứng giữa) trao Giấy chứng nhận tham gia Chương trình cho các em học sinh - Ảnh: Minh Trí

      Kết thúc chương trình với ba đợt trải nghiệm – ba không gian nghề nhưng cùng hướng đến một mục tiêu: để thế hệ trẻ hiểu hơn, yêu hơn và có trách nhiệm hơn với những giá trị ngành nghề nông thôn, từ đó góp phần để ngành nghề nông thôn, làng nghề không chỉ được bảo tồn mà còn có thêm cơ hội phát triển trong đời sống hiện đại.

      Song song với hoạt động Trải nghiệm ngành nghề nông thôn thì trong năm 2026, Chi cục Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh còn thực hiện một số đề án quan trọng liên quan đến Bảo tồn ngành nghề nông thôn, cơ giới hóa nông nghiệp, diêm nghiệp…, tổ chức Festival OCOP năm 2026 và đề xuất Làng nghề gốm sứ (Bình Dương) Thành phố Hồ Chí Minh tham gia Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới.